Aynı sonuç, farklı süreç
A işlemi plan dışı açılıp +2 R; B işlemi kuralları izleyip −1 R ile kapanabilir. Sonuç yanlılığı A kararını sadece kazandığı için doğru, B kararını yalnız kaybettiği için yanlış saymaktır. Süreç değerlendirmesinde giriş anında bilinen bilgi ve yazılı kural kullanılır.
Onaylama yanlılığında kişi kendi görüşünü destekleyen veriyi seçerken karşı kanıtı dışlar. Notta “bu görüşü hangi kapanış bozar?” alanı, yalnız destekleyici gerekçeler biriktirmeyi fark etmeye yardımcı olur.
Sonuç, uyumun yerine geçmez
A ve C planlı, B plan dışıdır; renk yalnız sayısal sonuç işaretini taşır.
Üç kararın sonucu
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| A: planlı | -1 |
| B: plansız | 2 |
| C: planlı | 1 |
- Sonuç
−1+2+1=+2 R.
- Süreç
Uyum 2/3; B’nin kazancı ihlali silmez.
- İnceleme
Giriş anındaki bilgiyle kararını yeniden oku.
Tetikleyici ile davranışı eşleştir
Kayıptan kaçınma, kaybı kabullenmemek için stopu genişletme davranışıyla ortaya çıkabilir. Aşırı güven, birkaç kazançtan sonra test edilmemiş miktar artışına dönüşebilir. FOMO hareket kaçtıktan sonra plan dışı kovalamayla; intikam isteği ise kaybı hızla telafi etme baskısıyla ilişkilidir.
Bir duygunun ortaya çıkması kural ihlali değildir. Günlüğe olay, duygu, davranış ve sonucu ayrı yaz. Örneğin “üzüldüm, mola kuralını uyguladım, yeni işlem açmadım” bir süreç kaydıdır.
Uygulanabilir inceleme
Hafta sonunda kâr toplamından önce ihlallerin türünü say: erken giriş, stopu değiştirme, miktarı artırma, veri eksikken işlem. Tek bir davranış için sonraki çalışmada uygulanacak küçük kural seç; bütün kişiliğini başarı/başarısızlık diye puanlama.
Mola koşulu önceden belirlenmeli. Örneğin çalışmada iki plan ihlalinde oturumu bitirme kuralı seçtiysen üçüncü fırsat çok çekici görünse de kayıt aynı kural üzerinden değerlendirilir. Bu sayı eğitim örneğidir.