İşlem başına beklenti
Diğer adlar / kısaltmalar: expectancy
Kazanma ve kaybetme sıklıkları ile ortalama sonuçların birlikte değerlendirilmesi.
Yapı ve işleyiş
İşlem başına beklenti, sonuç büyüklüklerini bunların sıklıklarıyla ağırlıklandıran ortalamadır. İki sonuçlu modelde kazanma sıklığı p, ortalama kazanç W, ortalama kaybın pozitif büyüklüğü L ise brüt beklenti p × W − (1 − p) × L’dir. Aynı formül geçmiş kapalı işlem örneklemine uygulandığında o örneklemin ortalama sonucunu verir; girilen varsayımsal olasılıklarla kullanıldığında ise modelin beklenen değeridir.
Ölçünün birimi girdilerin birimidir: TL/işlem veya R/işlem gibi okunur. Her işlemin aynı miktarda kazanacağı anlamına gelmez. Sıfır sonuçlar varsa onların sıklığı ayrıca bulunur ve kaybetme sıklığı otomatik 1 − p değildir. Değişken büyüklükler için kazanan ve kaybedenlerin uygun örneklem ortalamaları gerekir; hedef çizgisine yazılan sayı gerçekleşen ortalamanın yerine kendiliğinden geçmez.
Nasıl okunur?
- Geçmiş örneklem özeti mi varsayımsal dağılım mı hesaplandığını ve işlem başına ortak birimi belirle.
- Kazanç/kayıp sıklıklarını ve ortalama büyüklükleri aynı kayıt kapsamından al; sıfır sonuçların payını kontrol et.
- Her büyüklüğü kendi sıklığıyla çarp, pozitif ve negatif katkıları topla.
- Maliyet zaten net sonuçlarda değilse işlem başına ortalama maliyeti bir kez çıkar; sonucu örneklem ve dönem sınırıyla yorumla.
Sıklık ve büyüklük birlikte hesaplanır
Kurgusal %40 kazanma, ortalama +2R; %60 kaybetme, ortalama −1R. İşlem başı maliyet 0,1R varsayılır.
İşlem başına katkılar
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| Kazanç payı | 0,8 |
| Kayıp payı | -0,6 |
| Brüt | 0,2 |
| Net | 0,1 |
- Ağırlıkları uygula
0,4 × 2 − 0,6 × 1 = +0,2R brüt beklenti.
- Maliyeti ekle
0,2 − 0,1 = +0,1R örnek net değer; gelecek sonuç garantisi değildir.
+0,2R brüt ile +0,1R netin ayrımı
Yukarıdaki grafik üzerinden
Grafikte kazanma sıklığı %40, ortalama kazanç +2R; kaybetme sıklığı %60, ortalama kayıp büyüklüğü 1R’dir. Kazanç katkısı 0,4 × 2 = +0,8R, kayıp katkısı 0,6 × (−1) = −0,6R’dir. Toplam +0,2R/işlem brüt beklenti olur.
Ayrıca her işlem için ortalama 0,1R maliyet varsayılır. Net değer 0,2 − 0,1 = +0,1R/işlemdir. Son iki sütun katkılara eklenecek yeni kazançlar değil, önceki katkıların brüt ve net özetidir. Pozitif 0,1R, bir sonraki işlemin +0,1R biteceği veya sonlu bir dizinin mutlaka kârla kapanacağı anlamına gelmez.
Koşullar ve yorum sınırları
Geçmişte pozitif ortalama bulunması dağılımın gelecekte değişmeyeceğini kanıtlamaz. İşlem seçimi, maliyet tahmini, veri dönemi ve yalnız başarılı varyantların raporlanması sonucu etkiler. Ortalama, çok nadir büyük kazançlara dayanıyorsa tipik işlemin deneyimini tek başına anlatmayabilir.
R tutarları işlemlere göre farklı para büyüklüklerini temsil ediyorsa R ortalamasını sabit TL katsayısıyla çarpmak para beklentisini vermez. Ayrıca aritmetik ortalama bileşik hesap büyümesini, en uzun kayıp serisini veya iflas olasılığını hesaplamaz. Bu sorular miktar düzeni ve sonuç dağılımının daha fazlasını gerektirir.
Yakın kavramlardan farkı
Kazanma oranı yalnız sıklığı, risk/ödül oranı seçilmiş mesafeleri gösterir. Beklenti bunlardan ancak gerçekleşen veya açıkça varsayılan büyüklükler ve sıklıklarla kurulabilir. Başabaş oranı ise aynı denklemin sıfır sonucunu veren p değeridir; kazanma olasılığını dışarıdan ölçen ayrı bir gösterge değildir.
Konuyu ders içinde öğren
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09