Fiyat kayması
Diğer adlar / kısaltmalar: slippage
Beklenen işlem fiyatı ile gerçekleşen fiyat arasındaki fark.
Yapı ve işleyiş
Fiyat kayması, önceden belirlenmiş bir fiyat referansı ile gerçek gerçekleşme fiyatı arasındaki sapmayı ölçer. Önce “beklenen fiyat”ın ne olduğu belirtilmelidir: emir kararındaki teklif, gönderim anındaki teklif veya başka bir karşılaştırma fiyatı farklı ölçümler üretir. Birden fazla parçada dolan emirde gerçekleşme tarafı miktarla ağırlıklandırılmış ortalama olabilir. Referans belirtilmeden “kayma 0,3” ifadesi eksik kalır.
Kayma emir iletimi boyunca tekliflerin değişmesi veya emrin birden fazla fiyat kademesini tüketmesiyle ortaya çıkabilir. Her sapma olumsuz değildir: alışta daha düşük, satışta daha yüksek gerçekleşme lehtedir. İşaret kuralını yazmak bu nedenle önemlidir. Fiyat farkı ile toplam parasal etki de ayrıdır; ikinci hesap için miktar ve ürünün fiyat çarpanı gerekir. Bir çubuğun yüksekliği gecikmenin, derinliğin veya başka bir nedenin tek başına kanıtı değildir.
Nasıl okunur?
- İşlem yönünü, karşılaştırılacak fiyatın zamanını ve hangi fiyat türü olduğunu belirle.
- Gerçek dolumların fiyat ve miktarlarından ortalama gerçekleşme fiyatını hesapla; emrin bekleyen kısmını dolmuş sayma.
- Buradaki kural gibi gerçekleşen − beklenen farkını kullanıyorsan alış ve satış için işaretin ekonomik anlamını ayrı yorumla.
- Parasal etkiyi ancak miktar ve çarpan biliniyorsa hesapla; komisyon veya spreadle aynı kalemi tekrar sayma.
Beklenen alıştan sapma iki yönlü olabilir
Beş ayrı alışta beklenen fiyat 100’dür. Gerçekleşen fiyatlar 99,8–100,5 arasında değişir; alışta pozitif sapma daha pahalı dolumdur.
Gerçekleşen fiyat eksi beklenen fiyat
- Beklenenle aynı: 0
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| İşlem 1 | 0,3 |
| İşlem 2 | -0,2 |
| İşlem 3 | 0 |
| İşlem 4 | 0,5 |
| İşlem 5 | 0,1 |
- Aleyhte sapmayı bul
İlk alış 100,3’ten gerçekleştiyse fark +0,3’tür.
- Lehte sapmayı ayır
İkinci alış 99,8’den olduysa fark −0,2’dir; sıfır üçüncü işlemde beklenen fiyatla eşleşmeyi gösterir.
Beş ayrı alışın sapmaları
Yukarıdaki grafik üzerinden
Grafikte birbirini izleyen tek bir pozisyon değil, her birinde beklenen alış fiyatı 100 olan beş ayrı işlem vardır. İlk çubuk +0,3’tür: gerçekleşen fiyat 100 + 0,3 = 100,3 olur. İkinci çubuk −0,2 olduğu için gerçekleşme 99,8’dir. Alış yönünde ilk sonuç daha pahalı, ikincisi daha ucuz dolumu gösterir.
Üçüncü çubuk 0 ile beklentiye eşit fiyatı, dördüncü +0,5 ile 100,5’i, beşinci +0,1 ile 100,1’i verir. Aynı işaretleri satış işlemlerine aktarsaydık +0,3 daha yüksek satış bedeli anlamına gelirdi; fakat buradaki işlemler alış olarak tanımlanmıştır. Miktarlar verilmediğinden bu beş farkı toplayıp hesap bakiyesindeki kâr veya zarar diye sunamayız.
Koşullar ve yorum sınırları
Gerçekleşme fiyatı bulunmayan bir emir için gerçekleşmiş kayma ölçülemez. Yalnız mum kapanışı, gönderim anındaki teklif ve dolum kaydı yerine geçmez. Hiç dolmayan bir emri sıfır kaymalı kabul etmek de eksik gözlemi başarılı gerçekleşme gibi gösterir.
Bu grafik yalnız fiyat sapmasını ölçer; işlem hızı, doldurulan miktar ve gerçekleşmeme maliyeti burada yoktur. Farkın tamamını tek bir katılımcıya veya uygulamaya bağlamak için yeterli veri bulunmaz. Farklı zaman referanslarıyla hazırlanmış kayma raporları doğrudan karşılaştırılamaz.
Yakın kavramlardan farkı
Spread aynı andaki bid ile ask farkıdır; kayma ise beklenen fiyatla gerçek fiyat arasındadır. Beklenti zaten ask fiyatıysa alışın askten yapılması tek başına ayrıca kayma değildir. Komisyon fiyat sapması değil, doluma eklenen veya hesaptan düşülen ücret kalemidir.
Konuyu ders içinde öğren
Bu kavramı kullanan stratejiler
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09