Teminat
Diğer adlar / kısaltmalar: margin
Bir pozisyonu açmak veya sürdürmek için gereken güvence.
Yapı ve işleyiş
Teminat, pozisyonun yükümlülüklerini karşılamak için istenen güvencedir. Vadeli işlemde sözleşmenin toplam nominal bedelini satın almakla aynı şey değildir; fiyat değişimleri çok daha büyük bir nominal büyüklük üzerinden hesaplanabilir. Başlangıç teminatı pozisyonu açarken gereken tutarı, sürdürme veya bakım teminatı ise açık pozisyonu taşırken korunması gereken koşulu ifade eder. İstenen güvence ve hesap özkaynağı ayrı büyüklüklerdir.
Hesabın özkaynağı, kullanılan muhasebe düzenine göre nakit ve açık pozisyonların değer değişimlerini içerir. Fiyat aleyhe giderken özkaynak düşebilir; ayrıca piyasanın risk koşulları değiştiğinde teminat gereksinimi de artırılabilir. Bu nedenle başlangıçta yeterli güvence bulunması, aynı pozisyonun her durumda sürdürülebileceği anlamına gelmez. Teminatın ne zaman hesaplandığı, kabul edilen varlıkların nasıl değerlendiği ve aracının ek gereksinimleri ürün kurallarına bağlıdır.
Nasıl okunur?
- Gösterilen tutarın nominal pozisyon mu, hesap özkaynağı mı, istenen başlangıç teminatı mı olduğunu ayır.
- Teminatın hangi miktar ve sözleşme için hesaplandığını ve hesabın para birimini kontrol et.
- Nominal / teminat oranını yalnız bu iki büyüklüğün karşılaştırması olarak hesapla; özkaynak verilmeden hesap kaldıraç oranı ilan etme.
- Bakım eşiğini, değerleme yöntemini ve olası ek teminat koşulunu ayrıca ara; başlangıç tutarını kalıcı sabit sayma.
Teminat pozisyonun tamamı değildir
Kurgusal 10.000 TL nominal pozisyon için 1.000 TL başlangıç teminatı varsayılıyor. Bunlar farklı büyüklüklerdir; gerçek ürün kuralı değildir.
Pozisyon ve güvence karşılaştırması
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| Nominal | 10.000 |
| Teminat | 1.000 |
- İki tutarı ayır
1.000 TL güvence ile 10.000 TL fiyat etkisi taşınmaktadır.
- Kaybın üst sınırı sanma
Nominalin %3 aleyhte değişimi basit doğrusal örnekte 300 TL’dir; teminat gereksinimi ve kapatma ayrıca değerlendirilir.
10.000 TL nominale 1.000 TL güvence
Yukarıdaki grafik üzerinden
Grafikte kurgusal nominal değer 10.000 TL, başlangıç teminatı 1.000 TL’dir. İstenen güvence nominalin 1.000 / 10.000 = %10’u kadardır; nominal büyüklük bu teminatın 10 katıdır. Bu oran, ürünün genel veya güncel bir teminat oranı olarak değil, iki sütunun ilişkisinin hesabı olarak okunur.
Teminat, sütunlar arasındaki 9.000 TL farkın kayıp olarak gerçekleştiğini göstermez. Grafik fiyat hareketi, giriş, stop veya hesap özkaynağı vermediği için işlem kaybını ve hesabın etkin kaldıracını bulamayız. Özellikle nominal / teminat = 10 bilgisi, hesapta yalnızca 1.000 TL özkaynak bulunduğunu kanıtlamaz.
Koşullar ve yorum sınırları
Vadeli işlem teminatı ile krediyle hisse alımındaki borçlanma teminatı aynı hukuki ve hesaplama yapısı değildir. Buradaki güvence anlatımı, her üründe teminatın bir peşinat veya her pozisyonun aynı oranda kredi olduğu iddiasını taşımaz. Gerçek sözleşme ve hesap kuralları bilinmeden bir piyasadan diğerine oran taşınamaz.
Teminat tutarı azami kayıp değildir; aynı şekilde hesaba para eklemek açık pozisyonun bir fiyat puanı başına etkisini azaltmaz. Sözleşme miktarı değişmiyorsa yalnız hesabın güvence tamponu değişir. Ücret, teminatın değer kaybı veya zorunlu kapatma fiyatı verilmeden nihai hesap sonucu çıkarılamaz.
Yakın kavramlardan farkı
Serbest teminat, kullanılabilir bakiye ve toplam özkaynak platformlarda farklı hesaplanabilir. Risk bütçesi ise seçilmiş bir çıkış varsayımına ait kayıp planıdır. Bloke edilen 1.000 TL güvenceyi “bu işlemde yalnız 1.000 TL kaybederim” cümlesine çevirmek, güvence gereksinimiyle fiyat riskini karıştırır.
Konuyu ders içinde öğren
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09