Zarar durdur
Diğer adlar / kısaltmalar: stop loss, stop-loss, SL
Önceden tanımlanmış koşulda pozisyonu kapatarak zararı sınırlama planı. Stop emri veya stop-limit gibi uygulamaların gerçekleşme koşulları farklıdır.
Yapı ve işleyiş
Zarar durdur, hangi koşulda pozisyondan çıkılacağını önceden tanımlayan plandır; bu planın emre çevrilme biçimi sonucu değiştirir. Stop-market türünde tetikleme koşulu gerçekleşince piyasa emri devreye girer. Stop fiyatı burada bir işlem talimatının başlangıcıdır, karşı tarafta o fiyattan yeterli miktar bulunduğuna ilişkin taahhüt değildir. Long pozisyondaki satış stopu ile short pozisyondaki alış stopunun yönü ters olur.
Stop-limit ise tetiklenmenin ardından limit emri üretir. Böylece kabul edilen dolum fiyatına sınır konur, fakat fiyat bu sınırın ötesinde kalırsa çıkış gerçekleşmeyebilir. Fiyatı sınırlamak ile pozisyonun kapanmasını sağlamak farklı amaçlardır. Emir türü, hangi fiyatın tetiklediği ve seansın hangi bölümünde çalıştığı öğrenilmeden grafiğe çizilen bir çizgi gerçek emir davranışını tam anlatmaz.
Nasıl okunur?
- Pozisyon yönünü, giriş fiyatını ve stopun tetikleme seviyesini ayrı kaydet; stop-market mi stop-limit mi olduğunu belirle.
- Long örneğinde giriş eksi stop ile planlanan fiyat mesafesini hesapla; para için miktar ve varsa puan çarpanını ekle.
- Tetikleme ile gerçekleşen dolumu ayır; grafik yalnız mum içeriyorsa tek tek emirlerin hangi sırayla dolduğunu varsayma.
- Gerçekleşmiş çıkış fiyatıyla kaybı yeniden hesapla ve önceden planlanan mesafeyle karşılaştır.
Stop seviyesi ile dolum farklı
100’den açılan örnek long için stop 97’dir. Fiyat 97 altına sıçradığında stop-market emri 96,5’ten gerçekleşebilir.
Tetikleme sonrası fiyat sıçraması
- Yükseliş
- Düşüş
- Açılış = kapanış
- 1. Stop tetikleme 97
- 5. mum Örnek dolum 96,5
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Açılış | En yüksek | En düşük | Kapanış |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 99,5 | 100,2 | 99,3 | 100 |
| 2 | 100 | 101,2 | 99,8 | 101 |
| 3 | 101 | 101,2 | 98,8 | 99 |
| 4 | 99 | 99,2 | 97,3 | 97,5 |
| 5 | 96,5 | 96,7 | 96,2 | 96,5 |
| 6 | 96,5 | 96,6 | 95,8 | 96 |
- Planlanan mesafeyi ölç
100 − 97 = 3 fiyat birimi planlanan stop mesafesidir.
- Gerçekleşen kaybı ayır
96,5 dolumunda kayıp birim başına 3,5’tir. Stop bir üst kayıp garantisi değildir.
97 stop çizgisi, 96,5 örnek dolumu
Yukarıdaki grafik üzerinden
Grafikte giriş 100, long pozisyon için stop 97’dir. Planlanan mesafe 100 − 97 = 3 fiyat birimidir. Dördüncü mumun en düşüğü 97,3 olduğundan gösterilen bu mum tek başına 97 seviyesinin görüldüğünü söylemez; sonraki mum 96,5’te açılarak seviyenin altında gösterilir.
İşaretlenen 96,5 dolumu örnek varsayımdır; OHLC verisinden yeniden üretilmiş bir emir kaydı değildir. Bu dolumla gerçekleşen brüt fiyat kaybı 100 − 96,5 = 3,5 olur. Planlanan 3’e göre ek 0,5 fiyat birimi vardır. Miktar ve sözleşme çarpanı verilmediği için buradan doğrudan TL kaybı çıkarılmaz.
Koşullar ve yorum sınırları
Bir mumun stop çizgisini aşması, her emir türünün aynı anda ve aynı fiyattan gerçekleştiğini kanıtlamaz. İşlem fiyatı, bid/ask veya başka bir tetikleme kaynağı kullanılabilir; piyasa kapalıyken veya işlem durdurulduğunda davranış da değişebilir. Buradaki örnek belirli bir aracının yürürlükteki emir şartlarını temsil etmez.
Stop mesafesi sıfırsa buna bölerek pozisyon miktarı üretmek anlamsızdır. Pozitif mesafe de toplam kaybın üst sınırı değildir: boşluk, kısmi gerçekleşme ve ücretler planlanan bütçeyi değiştirebilir. Aynı mumda hedef ve stop görülüyorsa yalnız dört fiyat onların önce hangisine ulaşıldığını açıklamaz.
Yakın kavramlardan farkı
Zihinsel çıkış planı, gönderilmiş emir ve gerçekleşmiş işlem üç ayrı aşamadır. Stop-limitin gerçekleşmemesi bir fiyat sınırının sonucu olabilir; stop-marketin farklı fiyattan gerçekleşmesi ise likidite ve yürütme koşullarının sonucudur. İkisini yalnız “97’de zarar kes” ifadesiyle eşitlemek temel farkı gizler.
Konuyu ders içinde öğren
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09