Momentum
Fiyat hareketinin hızını ve değişim gücünü anlatan kavram.
Yapı ve işleyiş
Momentum sözcüğü fiyatın ilerleme gücü için genel bir anlatım olarak kullanılır; hesaplanan gösterge söz konusu olduğunda hangi değişimin ölçüldüğü açık olmalıdır. Buradaki tanım, güncel kapanış eksi bir önceki kapanıştır. Sonuç pozitifse fiyat bir dönem öncesinden yüksektir; büyüklüğü o dönemde kaç fiyat birimi ilerlediğini gösterir. Bu tanım hareket hızını fiyat değişimiyle karşılaştırır, fiziksel bir kuvvet veya işlem miktarı ölçmez.
Fiyat düzeyi ile değişim büyüklüğü farklı serilerdir. Fiyat her dönemde biraz daha yükselirken artışlar küçülebilir. Böyle bir dizide yukarı yön korunmuş, artışın büyüklüğü azalmıştır. Daha uzun dönemli momentumda kapanış n dönem önceki kapanışla karşılaştırılır; ilk n noktada yeterli geçmiş olmadan sonuç yoktur. Pencere seçimi, hangi hareket bölümünün ölçüldüğünü değiştirir.
Nasıl okunur?
- Önce momentumun bu sayfadaki biçimini sabitle: oran değil, bir dönemlik kapanış farkı; birimi de fiyat farkıdır.
- Her kapanıştan yalnız bir önceki kapanışı çıkar. İlk kapanış için panel dışında önceki veri verilmediğinden ilk farkı uydurma.
- İşareti ve büyüklüğü ayrı oku: pozitif ama küçülen değer, yükselişin sürmesiyle uyumludur; negatif değer gerekir diye düşünme.
- Başka zaman aralığı veya başka dönem sayısına geçerken karşılaştırma temelini yenile. Bir dakikanın altı birimi ile bir günün altı birimi aynı hız karşılaştırması değildir.
Fiyat yükselirken artış yavaşlayabilir
Momentum burada kapanışın bir önceki kapanışa göre fiyat farkı olarak tanımlandı.
Yükselen kapanışlar
- Yükseliş
- Düşüş
- Açılış = kapanış
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Açılış | En yüksek | En düşük | Kapanış |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 100 | 100,25 | 99,75 | 100 |
| 2 | 100 | 106,25 | 99,75 | 106 |
| 3 | 106 | 110,25 | 105,75 | 110 |
| 4 | 110 | 112,25 | 109,75 | 112 |
| 5 | 112 | 113,25 | 111,75 | 113 |
Bir dönemlik değişim
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| 2 | 6 |
| 3 | 4 |
| 4 | 2 |
| 5 | 1 |
- Yönü gör
Fiyat her adımda yükseliyor.
- Hızı karşılaştır
Artışlar 6’dan 1’e azalıyor; yükseliş ile hızlanma aynı şey değildir.
Yükselmek ile hızlanmak farklıdır
Yukarıdaki grafik üzerinden
Kapanışlar 100, 106, 110, 112 ve 113’tür. İlk hesaplanabilen değişim 106 − 100 = 6; sonrakiler 110 − 106 = 4, 112 − 110 = 2 ve 113 − 112 = 1 fiyat birimidir. Dört fark da pozitiftir; her kapanış bir öncekinden yüksektir.
Buna karşılık farkların kendi değişimi −2, −2 ve −1’dir. Yani yükselişin adımları küçülmüştür; fiyat düşüşü henüz gösterilmemiştir. Son iki mumun toplam ilerleyişi 3 birimken ilk tek adım 6 birimdir. Bu karşılaştırma ilerleyişin zayıflamasını sayıyla görünür kılar, sonraki mumun eksi olmasını gerektirmez.
Koşullar ve yorum sınırları
Aynı fiyat farkı, düşük ve yüksek fiyatlı varlıklarda aynı göreli değişim değildir. Yüzde kıyaslaması gerekiyorsa ayrıca önceki fiyatla bölünen bir oran tanımlanır; önceki fiyat sıfır olduğunda bu oran tanımsızdır. Buradaki fark hesabında ise böyle bir bölme yoktur.
Mum içindeki hareket yolu yalnız kapanış farkından bilinmez. 100’den 106’ya ulaşan iki dönemden biri büyük dalgalanmalar, diğeri dar bir ilerleyiş içermiş olabilir. Pozitif momentum bu farkı veya emir akışının nedenini ortaya koymaz.
Yakın kavramlardan farkı
Trend, seçilen tepe–dip veya fiyat dizisinin yönsel düzenini; momentum burada belirli aralıktaki sayısal ilerleyişi anlatır. ROC yüzde değişim, bazı platformlardaki momentum ise 100 tabanlı fiyat oranıdır. Aynı ad görünse bile sıfır çizgisi, birim ve formül kontrol edilmeden bu sürümler eşit sayılmaz.
Konuyu ders içinde öğren
Bu kavramı kullanan stratejiler
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09