Likidite
Diğer adlar / kısaltmalar: liquidity
Bir miktarın fiyatı fazla etkilemeden alınıp satılabilmesi.
Yapı ve işleyiş
Likidite, belirli büyüklükteki işlemin ne kadar kolay ve ne kadar fiyat etkisiyle gerçekleştirilebildiğiyle ilgilidir. Yalnız son fiyatın bulunması yeterli değildir; o fiyatın karşısında gereken miktarın bulunması da gerekir. Küçük bir emir en iyi fiyattan karşılanırken büyük emir daha uzak fiyatları tüketebilir. Bu nedenle “likit” sözü miktar, yön ve gözlem anı belirtilmeden eksik kalır.
Görünen defter derinliği bu kapasitenin bir anlık görünümüdür; likiditenin bütünü değildir. Alış–satış farkı, emirlerin ne kadar hızlı yenilendiği ve gerçekleşen işlem maliyeti de farklı boyutlardır. Fiyatın bir anda kalabalık görünen kademeye yaklaşması, miktarın o zamana kadar yerinde kalacağını garanti etmez. İptaller, yeni emirler ve aynı sıraya giren başka işlemler gerçek sonucu değiştirebilir.
Nasıl okunur?
- İşlemin yönünü ve miktarını belirle. Alış için satış kademelerini, satış için alış kademelerini incele.
- Aynı anda ve aynı veri kaynağında görünen fiyat–miktar çiftlerini sırala; iki defteri karşılaştırırken miktar ölçeğini eşitle.
- İstenen miktar tamamlanana kadar kademelerdeki karşı miktarı biriktir; her dilimin fiyatını ayrı tut.
- Miktarla ağırlıklı ortalama dolumu hesapla ve sonucun defter değişmediği varsayımına dayandığını belirt.
Aynı 50 birim alışın fiyat etkisi farklı
İki kurgusal satış merdiveni aynı fiyatlarda karşılaştırılır. Derin örnekte 50 birim 100’de karşılanabilir; sığ örnekte ilk beş fiyatın tamamı gerekir.
Derin satış tarafı
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| 100 | 100 |
| 100,1 | 80 |
| 100,2 | 70 |
| 100,3 | 90 |
| 100,4 | 100 |
Sığ satış tarafı
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| 100 | 10 |
| 100,1 | 10 |
| 100,2 | 10 |
| 100,3 | 10 |
| 100,4 | 10 |
- Aynı ölçekle karşılaştır
İki panelin miktar ölçeği aynıdır. Derin örneğin ilk fiyatında 100 birim bulunur.
- Fiyat etkisini hesapla
Sığ örnekte 10’ar birim beş fiyattan alınırsa ortalama 100,2 olur. Defterin değişmediği varsayılmıştır.
Aynı 50 birimlik alış, farklı fiyat etkisi
Yukarıdaki grafik üzerinden
Derin satış tarafında 100 fiyatında 100 birim görünür. 50 birimlik alış bu kademe değişmezse tamamen 100’den karşılanabilir. Sığ örnekte ise 100, 100,1, 100,2, 100,3 ve 100,4 fiyatlarının her birinde yalnız 10 birim vardır; toplam 50 birim için beş kademe gerekir.
Sığ defterin varsayımsal ortalaması (10 × 100 + 10 × 100,1 + 10 × 100,2 + 10 × 100,3 + 10 × 100,4) ÷ 50 = 100,2’dir. En iyi fiyata göre 0,2 fiyat birimi daha yüksek ortalama çıkar. Grafik yalnız satış tarafını verdiğinden spread hesabı yapılamaz; alış tarafının en iyi fiyatı gösterilmemiştir.
Koşullar ve yorum sınırları
Bu hesap eşzamanlı, sabit bir defterin tüketildiğini varsayar. Emir iletimi sırasında görünen miktar çekilirse, yenilenirse veya başkası önce alırsa hesaplanan ortalama gerçek dolum olmaz. Bekleyen miktar geçmiş gerçekleşme miktarı değildir.
Tek piyasa veya veri akışının derinliği bütün piyasadaki işlem kapasitesini göstermeyebilir. Büyük görünen miktardan kurum kimliği, gizli emir toplamı veya gelecek yön çıkarılamaz; bunun için fiyat çizgisinden daha farklı veri gerekir.
Yakın kavramlardan farkı
Piyasa derinliği belli fiyatlardaki görünen bekleyen miktardır; likidite işlem büyüklüğü ve maliyetle birlikte daha geniş bir özelliktir. ICT’de tepe üstü veya dip altı likidite denilen alanlar ise çoğunlukla fiyat uçlarından çıkarılan emir kümelenmesi varsayımıdır. Bu çizimler defter ölçümüyle aynı kanıt türü değildir.
Konuyu ders içinde öğren
Bu kavramı kullanan stratejiler
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09