Mum fitili
Diğer adlar / kısaltmalar: wick, shadow
Gövdenin dışındaki yüksek ve düşük fiyat uçlarını gösteren ince çizgi.
Yapı ve işleyiş
Fitil, mumun gövdesi dışında kalan dönem uçlarını gösterir. Üst fitil yüksekten üst gövde kenarına, alt fitil alt gövde kenarından düşüğe uzanır. Bu uzunluklar fiyatın başlangıç ve bitiş bandının ne kadar dışına çıktığını ölçer. Bir fiyat düzeyi olan yüksek veya düşük ile fitilin uzunluğu aynı şey değildir.
Uzun alt fitil, dönemin düşüğünün açılış ve kapanışın altında kaldığını gösterir. Son fiyatın o düşükte kalmaması gözlenebilir; fakat düşüş ve toparlanmanın bütün ayrıntısı, işlemlerin sayısı veya nedeni görünmez. Fitile alıcılar kazandı gibi bir hikâye eklemek, verinin verdiğinden daha güçlü bir iddiadır.
Fitilleri gövdeyle karşılaştırmak şeklin geometrisini tarif etmeye yarar. Bunun için mutlak fiyat uzunluğu veya toplam aralığa oran kullanılabilir. Seçilen ürünün fiyat adımı ve zaman ölçeği de önemlidir: farklı ölçeklerde benzer görünen fitiller farklı büyüklükte hareketleri temsil edebilir.
Nasıl okunur?
- Önce açılış ve kapanıştan alt ve üst gövde sınırlarını belirle; mumun rengine göre ezberden kenar seçme.
- Alt fitili min(açılış,kapanış) − düşük, üst fitili yüksek − max(açılış,kapanış) ile hesapla.
- Gövde ve iki fitilin toplamının yüksek − düşük değerine eşit olduğunu denetle; bütün ölçüleri aynı fiyat biriminde tut.
- Fitilin kaydettiği ucu, dönemin nerede bittiğini ve daha sonra oluşan hareketi ayrı gözlemler olarak anlat.
Üçüncü mum aşağı uzanıp geri kapanıyor
Üçüncü mum 102’de açılır, 95’e kadar iner ve 103’te kapanır. Alt fitil 95–102 arasında 7 fiyat birimidir.
Uzun alt fitilin kaydı
- Yükseliş
- Düşüş
- Alt fitil 95–102
- 3. mum Alt fitil 7
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Açılış | En yüksek | En düşük | Kapanış |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 103 | 105 | 101 | 104 |
| 2 | 104 | 105 | 101 | 102 |
| 3 | 102 | 104 | 95 | 103 |
| 4 | 103 | 105 | 101 | 104 |
| 5 | 104 | 106 | 102 | 105 |
- Alt gövde kenarını bul
Gövde 102–103’tür; alt fitil 102’den 95’e uzanır.
- Sadece olanı tarif et
Fiyat aşağı gidip geri gelmiştir. Fitil, sonraki mumun yönünü veya işlem yapanın kimliğini söylemez.
95–102 alt fitilini doğru ölçmek
Yukarıdaki grafik üzerinden
Üçüncü mum 102’de açılır, 103’te kapanır, 104 yükseği ve 95 düşüğünü kaydeder. Alt gövde sınırı 102 olduğundan alt fitil 102 − 95 = 7 birimdir. Kapanıştan düşüğe 8 birim ölçmek, gövdenin 1 birimini fitile yanlışlıkla ekler.
Üst fitil 104 − 103 = 1, gövde 103 − 102 = 1 birimdir. Böylece 7 + 1 + 1 = 9 birim, toplam 104 − 95 aralığını verir. Mumun 103’te bitmesi düşük 95’in dönem sonu fiyatı olmadığını gösterir; 104 ile 95’in ziyaret sırası ise bu dört sayıdan bilinmez.
Koşullar ve yorum sınırları
Fitil oluşması sonraki mumun belirli yönde kapanmasını gerektirmez. Uzunluk için bir eşik konmuşsa o eşik geometrik sınıflandırmadır; kendiliğinden başarı olasılığı veya işlem sonucu üretmez.
Mum açıkken son fiyat gövde kenarını değiştirebilir ve fitil boyu yeniden hesaplanır. Ayrıca teklif fiyatına dayalı akıştaki uç ile gerçekleşen işlem ucunun aynı olduğunu varsaymamak gerekir; sıra dışı fitil önce veri türü ve kapsamıyla incelenir.
Yakın kavramlardan farkı
Fitil ile çekiç aynı kavram değildir: fitil mumun bir parçasıdır, çekiç ise gövde, fitil oranları ve önceki hareket bağlamıyla değerlendirilen şekildir. Her uzun alt fitil çekiç değildir; destek veya likidite süpürmesi adları da kendi ek referanslarını gerektirir.
Konuyu ders içinde öğren
Bu kavramı kullanan stratejiler
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09