Piyasa emri
Diğer adlar / kısaltmalar: market order
Emir verildiğinde mevcut en uygun fiyatlardan gerçekleşmesi istenen alış veya satış emri.
Yapı ve işleyiş
Piyasa emri, işlemin hangi fiyattan yapılacağını sabitlemek yerine o anda erişilebilen karşı emirlerle eşleşmeyi amaçlar. Alış emri satış tekliflerine, satış emri alış tekliflerine yönelir. Ekrandaki son işlem fiyatı geçmişte gerçekleşmiş bir eşleşmedir; yeni emrin aynı fiyatta karşılanacağını söylemez. Dolum için yalnız fiyat değil, o fiyatın sunduğu miktar da gerekir.
Emrin miktarı ilk kademedeki miktarı aşarsa kalan bölüm başka fiyatlarda gerçekleşebilir. Böyle bir dolum tek işlem talebinin farklı fiyatlı parçalarıdır. Ortalama gerçekleşme fiyatı, her parçanın fiyatını miktarıyla çarpıp toplam miktara bölerek bulunur. Bu nedenle emir büyüklüğü değişince, başlangıçtaki en iyi teklif aynı kalsa bile ortalama değişebilir. Buradaki mekanizma fiyatın neden yükseldiğine dair bir hikâye değil, verilen miktarın mevcut karşılıkla nasıl eşleştiğinin hesabıdır.
Nasıl okunur?
- Emrin alış mı satış mı olduğunu belirle; alış için satış, satış için alış tarafındaki karşılıkları oku.
- Gönderilmek istenen miktarı ilk fiyatın görünen miktarıyla karşılaştır. Yetmeyen kısmın sonraki kademelere gereksinim duyduğunu hesapla.
- Her gerçekleşme parçasının fiyat ve miktarını ayrı kaydet; toplam ödemeyi toplam gerçekleşen miktara böl.
- Emir kabulü, kısmi gerçekleşme ve tam gerçekleşmeyi ayır. Yalnız gönderilmiş emirden dolum fiyatı üretme.
Beş birimlik alış iki fiyatı tüketiyor
İlk iki birim 100’den, sonraki üç birim 100,2’den gerçekleşir. Ortalama alış 100,12 olur; son fiyatın 100 olması dolumu sabitlemez.
Satış tarafındaki görünen miktar
- A. 2 birim alındı
- B. 3 birim alındı
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| 100 | 2 |
| 100,2 | 3 |
| 100,4 | 5 |
| 100,6 | 4 |
| 100,8 | 6 |
Alınan beş birimin fiyatı
- Ortalama 100,12
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| 1.birim | 100 |
| 2.birim | 100 |
| 3.birim | 100,2 |
| 4.birim | 100,2 |
| 5.birim | 100,2 |
- Karşı miktarı say
100’de yalnız iki birim vardır; kalan üç birim sonraki fiyatla eşleşir.
- Ağırlıklı ortalamayı hesapla
(2 × 100 + 3 × 100,2) ÷ 5 = 100,12. Emir sırasında defter değişirse sonuç da değişir.
Beş birimin ağırlıklı fiyatı
Yukarıdaki grafik üzerinden
Grafiğin satış tarafında 100 fiyatında 2, 100,2 fiyatında 3 birim vardır. Beş birimlik alış için, gösterilen karşılığın emir ulaşana kadar değişmediği varsayılır. İlk 2 birim 100’den alınır; kalan 5 − 2 = 3 birim 100,2’den karşılanır. Beş birimin tamamını 100’den almak için ilk kademe yeterli değildir.
Toplam bedel 2 × 100 + 3 × 100,2 = 500,6 fiyat-birimdir. 500,6 ÷ 5 = 100,12 ortalama fiyat elde edilir; ikinci panel beş dolum fiyatını gösterir. 100,4 ve üstündeki kademelere bu miktarla gerek kalmaz. Hesapta ücret bulunmaz; fiyat birimi ve ürün çarpanı verilmeden 500,6 değeri belirli bir para biriminde hesap bakiyesi sayılmaz.
Koşullar ve yorum sınırları
Bu sonuç, gösterilen defterin değişmediği öğretim varsayımına bağlıdır. Emir iletimi sırasında teklif iptali, yeni emir veya başka gerçekleşme olması, erişilebilen fiyat ve miktarı değiştirebilir. Anlık çubuklardan gelecekteki kesin ortalama hesaplanamaz.
Hızlı eşleşme amacı, her piyasa koşulunda anında ve eksiksiz gerçekleşme sözü değildir. İşlem durması, seans kuralları, emir koruma sınırları veya yetersiz karşılık farklı sonuçlar doğurabilir. Bu örnek normal, açık bir eşleşme ortamını anlatır.
Yakın kavramlardan farkı
Limit emir kabul edilebilecek fiyatı sınırlar; piyasa emri bu sınırı kullanıcı tarafından aynı biçimde sabitlemez. Piyasa emrinin başlangıç teklifinden farklı gerçekleşmesi fiyat kaymasıdır. Spread ise aynı andaki en iyi alış ve satış tekliflerinin farkıdır; ikisi aynı ölçüm değildir.
Konuyu ders içinde öğren
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09