Hacim ağırlıklı ortalama fiyat (VWAP)
Diğer adlar / kısaltmalar: VWAP, volume weighted average price
Seçilen başlangıçtan itibaren fiyatların hacimle ağırlıklandırılmış ortalaması. İşlem verisinde toplam işlem değeri toplam miktara bölünür; mum tabanlı araçlar seçilmiş bir fiyat kaynağı kullanabilir. Sıfırlama dönemi sonucu değiştirir.
Yapı ve işleyiş
VWAP, belirli başlangıçtan itibaren gerçekleşen fiyatları işlem miktarlarıyla ağırlıklandırır. Her fiyat × miktar çarpımı toplanır ve toplam miktara bölünür. Büyük miktarlı işlemler sonucu küçük miktarlı işlemlerden daha fazla etkiler. Bu nedenle bütün işlemlerin fiyatlarını eşit ağırlıkla ortalamakla aynı değildir. Sonuç yine fiyat birimindedir; miktar birimleri pay ve paydada sadeleşir.
Hesabın başlangıcı, hangi işlemler arasında ortalama alındığını belirler. Seans başlangıcında sıfırlanan VWAP ile başka bir tarihten biriken VWAP farklı sorulara cevap verir. Buradaki örnek tek tek verilen işlem fiyatlarını kullanır. Mum tabanlı platform hesabında ise kapanış veya (yüksek + düşük + kapanış) / 3 gibi bir temsil fiyatı dönemin hacmiyle çarpılabilir. Mum içindeki bütün işlem fiyatları bilinmiyorsa bu yaklaşımın işlem düzeyindeki hesapla tam eşitliği varsayılamaz.
Nasıl okunur?
- Başlangıç ve bitiş gözlemini, işlem yerini ve miktar birimini sabitle. Başka seansa veya farklı veri akışına ait miktarları aynı toplamda sessizce birleştirme.
- Her fiyatı kendi miktarıyla çarp; biriken çarpım toplamı ile biriken miktarı ayrı tut. Aynı fiyatın tekrar etmesi miktarını önemsiz yapmaz.
- Toplam miktar pozitifse çarpım toplamını miktara böl. Henüz hiç gerçekleşmiş miktar yoksa VWAP için geçerli payda yoktur.
- Son işlem fiyatının VWAP’a göre yerini oku; bu, incelenen işlemlerin ağırlıklı ortalamasıyla karşılaştırmadır, bekleyen emir ölçümü değildir.
Miktarı büyük işlemin ağırlığı daha fazladır
İşlem fiyatları 100, 103, 101, 104; miktarlar 2, 1, 3, 2. Çizgi toplam fiyat×miktar / toplam miktar hesabıdır.
İşlem fiyatı ve biriken VWAP
- VWAP
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer | VWAP |
|---|---|---|
| 1 | 100 | 100 |
| 2 | 103 | 101 |
| 3 | 101 | 101 |
| 4 | 104 | 101,75 |
Gerçekleşen miktarlar
Sayısal verileri göster
| Nokta / dönem | Değer |
|---|---|
| 1 | 2 |
| 2 | 1 |
| 3 | 3 |
| 4 | 2 |
- İlk iki işlem
(100 × 2 + 103 × 1) / 3 = 101.
- Son değer
Toplam değer 814, miktar 8; VWAP 101,75.
İşlem sayısı ile işlem miktarı farklı ağırlık verir
Yukarıdaki grafik üzerinden
İlk iki işlem 100 fiyatından 2, 103 fiyatından 1 birimdir. Biriken değer 100 × 2 + 103 × 1 = 303, miktar 3 olduğundan VWAP 101’dir. Üçüncü işlem 101 fiyatından 3 birim ekler; toplam 606 / 6 yine 101 olur. Yeni fiyat mevcut ortalamaya eşit olduğu için miktar artsa da ortalama değişmez.
Son işlem 104 fiyatından 2 birimdir. Toplam çarpım 814, toplam miktar 8; VWAP 101,75 çıkar. Fiyatların eşit ağırlıklı ortalaması ise (100 + 103 + 101 + 104) / 4 = 102’dir. İki sonuç arasındaki fark, 101 fiyatındaki üç birimin ağırlığının bir işlem olmasına rağmen daha büyük olmasından kaynaklanır.
Koşullar ve yorum sınırları
VWAP yalnız kullanılan akışın işlemlerini kapsar. Tek borsanın veya belirli seansın ölçümü, bütün piyasadaki herkesin maliyeti değildir. İşlem başına alıcı ve satıcı vardır; ortalama bunların kimliğini veya hâlâ pozisyonda olup olmadıklarını göstermez.
Fiyatın VWAP altında bulunması kendiliğinden düşük değerleme veya yaklaşan yükseliş anlamına gelmez. Biriken toplam büyüdükçe tek küçük işlemin etkisi azalır. Yeni bir başlangıç seçmek bu hafızayı değiştirir; çizginin yer değiştirmesi zorunlu olarak veri hatası değildir.
Yakın kavramlardan farkı
SMA son n dönemi eşit ağırlıkla, VWAP belirlenmiş başlangıçtan sonraki miktarları ağırlıkla toplar. Hacim profili aynı işlemleri fiyat dilimlerine dağıtır; VWAP ise tek ortalamada birleştirir. Aynı VWAP değerine sahip iki dağılımın en yoğun fiyatı farklı olabilir.
Konuyu ders içinde öğren
Bu kavramı kullanan stratejiler
Yayın ilkeleri · Gözden geçirme: 2026-11-09